Asgari Ücret Nedir? Nasıl Belirlenir? 2024

tarafından
71
Asgari Ücret Nedir? Nasıl Belirlenir? 2024

Asgari Ücret Nedir? Nasıl Belirlenir?

Asgari ücret bir ülkenin finansal dengesini belirleyen unsurlar arasında önemli bir yer tutuyor. Ülkemizin ekonomisi için de kritik bir konu olan asgari ücret, bu sıralar hem çalışanların hem de işverenlerin gündeminde. Peki, asgari ücretin tam olarak ne olduğu ve nasıl belirlendiği konusunda bir bilgin var mı? Hadi, asgari ücret hakkındaki tüm detaylara hakim olmak için içeriğimize buyur!

Asgari ücret tutarı ekonomik dengelerin yanı sıra sosyal adaletin sağlanması açısından da büyük önem taşıyor. Çalışanların temel ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir gelir düzeyi sağlamak amacıyla uygulanan asgari ücretin belirlenme süreci, her yıl birçok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Bu yazımızda asgari ücretin tanımına, nasıl belirlendiğine ve günümüz ekonomi koşullarında nasıl bir rol oynadığına değineceğiz. Sen de asgari ücretin toplumsal ve finansal boyutlarını anlamak istiyorsan hadi, asgari ücret hakkında tüm detayları birlikte keşfedelim!

Asgari Ücret Nedir?

Asgari ücret, bir ülkede çalışan kesimin sektör fark etmeksizin aldığı minimum maaş tutarını temsil ediyor. Yasal düzenlemelerle belirlenen asgari ücret, işverenlerin çalışanlarına bu alt sınırın altında bir maaş ödemesini engelliyor. Bu ücret konut, gıda, ulaşım ve sağlık gibi yaşamsal alanlarda geçerli olan toplam maliyetleri kapsıyor. Asgari ücret konusunda para politikası kapsamında yapılan düzenlemeler toplumsal refah ve ekonomik denge açısından büyük önem arz ediyor.

Asgari Ücret Kimlere Verilir?

4857 sayılı İş Kanunu’na göre Türkiye’de asgari ücret, iş sözleşmesi olan 18 yaşın üzerindeki her çalışana verilebiliyor. Yani evet; herhangi bir sektör veya meslek dalında faaliyet gösteren tüm çalışanlar asgari ücretten yararlanma hakkına sahip. Bu doğrultuda işçi, stajyer ve yarı zamanlı çalışanların tümü asgari ücret kapsamına alınıyor.

Asgari Ücret Nasıl Belirlenir?

Asgari ücretin belirlenmesi genellikle her yıl yapılan müzakereler sonucunda ortaya çıkan bir süreci içeriyor. Bu süreçte kilit rol oynayan faktörler aşağıdaki gibi sıralanıyor:

  • Temel gereksinimler: Yukarıda da belirtildiği üzere asgari ücret belirlenirken çalışanların temel gereksinimleri göz önünde bulunduruluyor. Konut, gıda, sağlık ve ulaşım gibi kişisel finans yönetimi unsurları dikkate alınarak gereken maliyetler hesaplanıyor.
  • Enflasyon: Asgari ücret belirlenmeden önce ekonomik istikrarın korunması, enflasyonun kontrol edilmesi ve çalışanların alım gücünün sürdürülebilir bir şekilde artırılması amacıyla detaylı bir analiz yapılıyor. Bu analiz asgari ücretin güncel ekonomik realiteye uygun bir şekilde belirlenmesine katkı sağlıyor.
  • İşçi sendikaları: Asgari ücretin belirlenme sürecinde işçi sendikalarının aktif katılımı son derece önemli. Bu sendikaların çalışanların yaşam standartlarına dair talepleri değerlendirilerek taraflar arasında uzlaşma sağlanıyor.
  • Ekonomik değerlendirmeler: Asgari ücret müzakerelerinde sektörel farklılıklar, işletmelerin maliyet yapıları ve iş gücü piyasası koşulları detaylı bir şekilde inceleniyor. Sektörel dinamiklerin anlaşılması asgari ücretin ihtiyaçlara uygun şekilde belirlenmesine yardımcı oluyor.
  • Sosyal adalet ilkeleri: Asgari ücretin belirlenme sürecinde sosyal adalet ilkeleri gelir dağılımın adil bir şekilde gerçekleşmesi ve toplumsal eşitsizliklerin azaltılması hedeflenerek değerlendiriliyor.

Brüt Asgari Ücret Nedir?

Brüt asgari ücret, çalışanın işverene karşı olan ücret alacağının vergi ve kesintiler yapılmadan hesaplanan tutarını ifade ediyor.

Net Asgari Ücret Nedir?

Net asgari ücret, çalışanın işverenden alacağı ücretin vergi ve kesintilerden arda kalan tutarını belirtiyor. Daha basit bir tabirle net asgari ücret, çalışanın eline geçen gerçek ücret olarak tanımlanıyor.

Günlük Asgari Ücret Hesaplaması Nasıl Yapılır?

  • Günlük asgari ücret hesaplaması tam zamanlı çalışanlar için aylık brüt asgari ücret 30 gün kabul edilerek yapılıyor. Formül şu şekilde:

Günlük brüt asgari ücret = Aylık brüt asgari ücret / 30

  • Yarı zamanlı çalışanlar için ise günlük asgari ücret hesaplaması çalışılan gün sayısı ve günlük çalışma saatine göre değişiyor. Formülü:

Günlük brüt asgari ücret = (Haftalık çalışma günü sayısı * Günlük çalışma saati * Aylık brüt asgari ücret) / (Hafta sayısı * 30)

Türkiye’de Yıldan Yıla Asgari Ücret Verileri

Yıl Brüt Asgari Ücret (TL) Net Asgari Ücret (TL) Net Asgari Ücret (USD: Amerikan Doları) Net Asgari Ücret
(Avro)
2023 (Temmuz – Aralık) 13.414,50 11.402,25 441,89 446,26
2023 (Ocak – Haziran) 10.008 8506,80 455,18 332,94
2022 (Temmuz – Aralık) 6471,00 5500,35 328,20 316,84
2022 (Ocak – Haziran) 5004,00 4253,40 248,71 245,01
2021 3577,50 2825,90 228,27 270,68
2020 2943,00 2324,40 419,90 290,18
2019 2558,00 2020,59 450,90 318,70
2018 2029,50 1603,00 420,30 283,71
2017 1777,50 1404,06 487,20 341,60
2016 1647,00  1300,99 545,30 390,68
2015 (Temmuz – Aralık) 1273,50 1000,54 367,84 332,40
2015 (Ocak – Haziran) 1201,50 949,07 348,89 315,30
2014 (Temmuz – Aralık) 1136,00 891,00 408,71 342,69
2014 (Ocak – Haziran) 1071,00 846,00 388,07 325,38
2013 (Temmuz – Aralık) 1021,50 949,07 499,51 376,58
2013 (Ocak – Haziran) 978,60 773,01 406,84 306,75
2012 (Temmuz – Aralık) 940,50 739,80 411,00 321,65
2012 (Ocak – Haziran) 886,50 701,13 389,51 304,83
2011 (Temmuz – Aralık) 837,00 599,21 385,80 260,52
2011 (Ocak – Haziran) 796,50 629,96 377,22 273,89
2010 (Temmuz – Aralık) 760,50 544,44 363,96 273,72
2010 (Ocak – Haziran) 729,00 521,89 347,92 262,38
2009 (Temmuz – Aralık) 693,00 546,00 354,54 253,95
2009 (Ocak – Haziran) 666,00 527,13 342,29 245,17
2008 (Temmuz – Aralık) 638,70 546,00 423,25 288,88
2008 (Ocak – Haziran) 608,40 481,55 373,29 254,78
2007 (Temmuz – Aralık) 585,00 419,15 322,42 236,80
2007 (Ocak – Haziran) 562,50 403,03 310,02 227,70
2006 531,00 380,46 266,05 211,36
2005 488,70 350,15 261,30 210,93
2004 423,00 360,00 241,20 204,54
Türkiye’de Son 20 Yıl Asgari Ücret Verileri*

*Yüksek enflasyon sebebiyle 2007-2016 ve 2017-2023 aralığında asgari ücret yılda iki kez belirlenmiştir.

Ülkelere Göre Asgari Ücret Kıyaslaması

Yıl Amerika Birleşik Devletleri
($ / saat)
Hollanda
(€ / ay)
Brezilya
($ / ay)
Çin
($ / ay)
Senegal
($ / ay)
2023 9,95 1995,0 231,0 360,0 95,9
2022 9,20 1756,2 234,7 286,5 88,2
2021 8,75 1684,8 203,9 286,9 99,2
2020 8,65 1653,6 202,7 259,4 95,6
2019 8,50 1635,6 253,0 257,7 93,9
2018 8,30 1594,2 261,1 255,4 94,5
2017 8,15 1565,4 293,6 244,9 62,4
2016 8,05 1537,2 252,1 231,8 61,2
2015 8,05 1507,8 236,9 244,9 61,3
2014 7,90 1485,6 307,7 223,0 73,4
2013 7,80 1477,8 314,5 209,0 73,4
2012 7,65 1446,6 318,5 180,2 71,0
2011 7,35 1424,4 325,8 157,1 76,9
2010 7,25 1398,6 289,9 127,8 73,3
2009 6,90 1381,2 232,6 99,5 77,1
2008 6,25 1335,0 226,3 97,9 81,3
2007 6,15 1300,8 195,2 96,0 75,7
2006 5,15 1272,6 160,9 80,3 69,4
2005 4,45 1264,8 123,2 70,8 68,7
2004 4,45 1264,8 88,9 65,9 68,7
Farklı Ülkelerin Son 20 Yıla Ait Asgari Ücret Verileri

Kaynak: Country Economy, 2023.

Türkiye’de 2024 Asgari Ücret Tutarı Ne Kadar?

Türkiye’de asgari ücret her yıl Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından yapılan toplantılarla belirleniyor. Yeni asgari ücret uygulaması genellikle yılın başında yürürlüğe giriyor. 2024 yılında -son iki yılın aksine- asgari ücrete tek zam yapılacağı ihtimali üzerinde duruluyor. Oy çokluğuyla karar verilecek olan asgari ücret zam yüzdesinin 2023 yılı bitmeden açıklanması bekleniyor.

 Asgari ücreti belirleyen şartlar ve bağlı olduğu finansal faktörler hakkında bilgi sahibi oldun. Şimdi sıra, kendi finans yönetiminde doğru adımlar atmak için yatırım hesabı açmaya geldi. Hadi, App Store ya da Play Store üzerinden Midas uygulamasını indirerek yatırım hesabını hemen aç ve hedeflerine bir adım daha yaklaş!

Asgari Ücret Nedir? Nasıl Belirlenir?

Hisse senetleri riskli yatırım ürünleridir. Şirketlere ortaklık, hem kârlarına hemde zararlarına ortaklık anlamına gelir. Ana paranızdan kâr etme ihtimaliniz olduğu gibi, zarar etme ihtimalinizde bulunmaktadır.

Kaynak